توضیحات

هویت یابی در نوجوانان

مهم ترین ویژگی در نوجوانان هویت یابی است. در واقع جستجوی هویت پیش نیازی است برای رشد سالم شخص در زندگي آینده فرد. به عبارت دیگر رشد هویت فرایندی است که در طول عمر فرد ادامه پیدا می کند اما جستجو برای به دست آوردن آن از نوجوانی آغاز می شود
به عقیده جمیز مارسیا(1976)هویت‌؛ سازمانی درونی و خود جوش است که از نگرش ها، توانایی ها، باورها و تجارب فرد نشات می گیرد

بخوانید: ویژگی های نوجوانی

روانشناس معروف به نام اریک اریکسون(1968) تئوری رشد روانی اجتماعی را مطرح کرده است که شامل 8 مرحله است مرحله پنجم آن بحران هویت در برابر سردرگمی است که بین 12 تا 20 سالگی اتفاق می افتد
در این مرحله نوجوان به دنبال پاسخ به سوال من کیستم می گردد بنابراین نوجوان به دنبال ارتباط با همسالان خود می باشد. همسالان علاوه بر اینکه تکیه گاهی جدید هستند؛ نقش مهمی را در شکل گیری ایفا می کنند
پس از اریکسون روانشناس دیگری به نام مارسیا روشی را برای تعیین شکل گیری هویت نوجوانان مطرح کرد. در این روش دو بعد اساسی وجود دارد

میزان تعهد نسبت به هویت کسب شده
تلاش و جستجو برای رسیدن به هویت ثابت


مارسیا 4 وضعیت را برای هویت شخص در نظر گرفته است

وضعیت اول: کسب هویت

نوجوان پس از چندین سال تلاش و جستجو شغل خود را انتخاب می کند و نسبت به آن متعهد می شود و برای آینده خود برنامه ریزی می کند. بنابراین نوجوان در شرایط فشار زا قرار دارد اما مقاومت خوبی از خود نشان می دهد به همین دلیل این افراد خودمختار به حساب می آیند و از روابط صمیمی با دیگران برخوردارند و روابط مطلوبی با والدینشان دارند. عقاید خود را آزادانه بیان می کنند و دلبسته والدین هستند
این افراد در خانواده های با سبک فرزند پروری مقتدر رشد یافته اند

بخوانید: مهارت تفکر انتقادی در نوجوانان

وضعیت دوم: وقفه یا تعلیق در هویت

در این وضعیت نوجوان در حال کشف این نکته است که چه کسی است؟ اما نمی تواند تصمیم نهایی را بگیرد و تا زمانی که تمام راه ها را کشف کند در حالت دوگانه به سر می برد. این گروه افرادی هستند که مضطرب، زنده دل، با هوش و رقابت طلب هستند. این افراد نیز در خانواده هایی با سبک فرزند پروری مقتدر بزرگ شده اند

وضعیت سوم: تثبیت هویت یا هویت زودرس

در این وضعیت نوجوان متعهد به تصمیم گیری است اما می خواد بدون هیچ تلاشی به تصمیمات برسد. این افراد به دنبال یک هویت حاضر آماده هستند که صاحبان قدرت مانند معلمان یا والدین برایشان انتخاب کرده اند. این گروه تلاش زیادی انجام نداده اند اما به یک سری اهداف و ارزش ها دست می یابند که از طرف دیگران برایشان تحمیل شده است. روش فرزند پروری والدین آنها مستبدانه بوده است. این نوجوانان به شدت نیازمند تایید دیگران می باشند چون هویتشان از قبل تعیین شده است

وضعیت چهارم: سردرگمی یا ابهام هویت

در این گروه نوجوان هیچ تعهدی برای رسیدن به کسب هویت ندارد بلکه هیچ علاقه ای هم نشان نمی‌دهد. او بسیار سریع جذب رفتار منفی و مخرب گروه همسالان می شود. گروه های بزهکار یا مجرم. در این گروه نوجوانانی وجود دارد که فاقد تصمیم گیری در مورد آینده و شغل خود هستند و زندگی بی قیدی برای خود انتخاب کرده اند. آنها توان ارتباط گیری با دیگران را بسیار کم دارند و والدین آنها سبک فرزند گروری آسان گیر را انتخاب کرده بودند

بخوانید: هشت دلیل روی آوری نوجوانان به اعتیاد

راه های فرار از سردرگمی هویت
پیوستن به گروه همسالان که افراد سالمی در آن هستند
ارتباط با خانواده هایی که نوجوان هم سن فرزند شما دارد
انتخاب سبک مناسب فرزندپروری
وقت گذرانی به شیوه مناسب با نوجوان

نتیجه گیری

برای رسیدن به هویت ثابت باید نیازها، آرزوها و توانایی های نوجوان به شکل تازه ای سازماندهی شود و با انتظارات جامعه هماهنگ شود

نوجوان زمانی به هویت دست می یابد که ارزش ها و اهداف خود را انتخاب کند و نسبت به آنها احساس مسئولیت داشته باشد و قابل اعتماد باشد

یکی از مهمترین جنبه های رسیدن به هویت، تصمیم گیری در مورد آینده و انتخاب شغل است. زیرا جایگاه شغل فرد تاثیر فراوانی در شکل گیری هویت و شکل‌گیری یک شخصیت یک نفر ایفا می کند

بخوانید: مهارت خودآگاهی در نوجوانان

منابع

خدایاری محمد(1390) مسائل نوجوانان و جوانان. انتشارات انجمن اولیاء و مربیان

حسن احدی(1389) روانشناسی رشد. انتشارات آینده درخشان

هنری مان، پاول، کیگان، جروم، کارول هوستون، آلتا و وی کانجر، جان جین(1382) رشد و شخصیت کودک. ترجمه مهشید یاسایی. تهران نشر مرکز

لورا برک(1391) روانشناسی رشد از نوجوانی تا پایان زندگی. ترجمه سید مهدی یحیی. تهران نشر ارسباران

روان نیک نوید ارامش و آگاهی