توضیحات

مقایسه یک روش رایج، برای تعیین کیفیت عملکرد کودک است. شاید تفاوت وزن کودک با سایر بچه ها در بدو تولد، اولین چیزی باشد که مورد مقایسه قرار می دهیم. می بینید ما همینقدر زود شروع به این کار می کنیم!  بعد ممکن است به سراغ میزان ساعت خواب و بیداری نوزاد، شدت گریه، شیر خوردن و غیره برویم. درک تفاوت ها، توجه به کودک و تامین نیازهای او به شیوه ای مختص خودش مفید است. با این وجود زمانی که رنگ و بوی مقایسه به خود می گیرد، آسیب های جبران ناپذیری به همراه دارد

شما نمرات فرزندتان را با سایر بچه ها مقایسه می کنید، آن هم نه فقط با همکلاسی هایش! بلکه با بچه های همسایه، اقوام، دوستان و حتی تا دوران تحصیل خود و همسرتان هم پیش می روید! سپس تعیین می کنید که آیا موفقیت های تحصیلی فرزندتان معمولی ست، بهتر است یا عالی

سپس کودکی را انتخاب می کنیم و به عنوان مرجع مقایسه به او متوسل می شویم تا برای فرزند خود ایجاد انگیزه کنیم! مثلا: ببین! ارزشیابی علوم دختر خاله ات بسیار خوب شده یا پسر همسایه طبقه اولی، همون  که با تو می اومد استخر، مدال طلای شنا گرفته یا از بچه های دیگه یاد بگیر، به جای اینکه همه اش سرت توی گوشی و پلی استیشن باشه، از کلاسهات استفاده کن

قطعا شما قصد آسیب رساندن به فرزند خود را ندارید و دلسوزترین فرد برای او هستید. اما ناآگاهانه با این اظهارات کلامی به او ضرر می زنید. درواقع مقایسه با دیگران، یک کار بی فایده است و باعث استرس شما و فرزندتان می شود. اما مقاومت در برابر اشتیاق این کار، سخت است

هیچ دو کودکی کاملا یکسان نیستند، حتی دو قلو های همسان! آنها سرعت رشد، استعدادها و علایق مختلف و نقاط قوت و ضعف متفاوتی دارند. والدین با ابراز ناراحتی از عملکرد ضعیف فرزندان یا لاف زدن در مورد دستاوردهای خود می توانند اعتماد به نفس و عزت نفس را در فرزند خود ایجاد یا از بین ببرند

 

چرا نباید بچه ها را با هم مقایسه کنیم؟

مقایسه یک دزد شادی است. برخی اظهارنظرها و مقایسه های ظاهراً بی ضرر می تواند برای بچه ها مضر باشد. در اینجا به تعدادی از آسیب های مقایسه اشاره کرده ایم. این یادداشت را دنبال کنید و با فرزندان خود آگاهانه تر رفتار کنید

 

یک) ایجاد استرس

اگر کودک مرتباً مقایسه شود، احساس فشار می کند. سپس تلاش می کند والدین خود را راضی کند، عدم توانایی در انجام این کار می تواند او را مضطرب کند. وظیفه ما به عنوان والدین، این نیست که برای انجام کارها او را  تحت فشار قرار دهیم و مضطرب و بیخوابش کنیم. بلکه اگر او دچار مشکلی شده و بر عملکردش تأثیر گذاشته، بنشینید و با او صحبت کنید. در نتیجه با هم راه حل هایی را طراحی و امتحان کنید

 

دو) کاهش عزت نفس و احساس ارزشمندی

وقتی  شروع به مقایسه می کنید، کودک باور می کند که دیگران از او بهتر هستند. در نتیجه با خود می گوید: من عملکرد خوبی ندارم. نمی توانم انتظارات والدینم را برآورده کنم پس من پسر/ دختر دوست داشتنی و ارزشمندی نیستم.من به اندازه کافی خوب نیستم. این احساس برای رشد شخصی و تحصیلی کودک بسیار مخرب است

 

سه) پرهیز از حضور در اجتماع

 اگر کودک شما به طور مداوم مورد مقایسه یا تمسخر قرار گیرد، از تعامل با دیگران و حتی همسالان خود، اجتناب می کند. بنابراین به مرور تبدیل به فردی منزوی و گوشه گیر می شود

 

چهار) سرکوب استعدادها

کودکی را در نظر بگیرید که استعداد نقاشی دارد، ولی والدین آن را نادیده گرفته و او را به سمت دیگری مثل شنا سوق می دهند و تلاش می کنند با مقایسه ی با دیگران به او انگیزه بدهند. در چنین موقعیت کودک دچار تعارض  می شود. زیرا ممکن است برای جلب نظر والدین استعداد نادیده انگاشته خود را سرکوب کند و با بی میلی شنا را ادامه دهد و  در این زمینه هم موفقیتی کسب نکند

 

پنج) کاهش دغدغه مندی

 اگر استعدادها یا موفقیت های کودک به طور مداوم نادیده گرفته شود، ممکن است او دیگر حتی زحمت نکشد که توجه شما را جلب کند. زیرا شما به وضوح کودک دیگری را که موفقیت های “مناسب تری” دارد، به او ترجیح می دهید . در نتیجه تبدیل به فردی بی دغدغه می شود که برای حل مسائل و پذیرش مسئولیت های زندگی تلاشی نمی کند

 

شش) فاصله گرفتن از والدین

واضح است که اگر کودک نسبت به خواهر و برادر، پسر عمو، دوستان یا همسایگان مرتبا مقایسه شود، آشکارا نتیجه می گیرد که برای شما فردی غیرقابل قبول است و شما از او ناراضی هستید. در نتیجه شما منبع آزار او شوید و او سعی کند فاصله خود با شما را حفظ کند. بنابراین ممکن است کودک، احساس ناامنی کند و اعتماد خود را از دست دهد. در نتیجه در دوران نوجوانی و بلوغ، مشکلات رفتاری و ناسازگاری های بیشتری را تجربه خواهید کرد

 

هفت) افزایش رقابت بین خواهر و برادرها

یک مطالعه جدید نشان می دهد که والدین باید مراقب مقایسه فرزندان خود با یکدیگر باشند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که باورهای والدین در مورد فرزندان، ممکن است بر رشد آنها تأثیر بگذارد. برای والدین سخت است كه تفاوتهای بین فرزندان خود را متوجه شوند یا به آنها فكر كنند، این امری طبیعی ست. اما برای کمک به موفقیت همه کودکان، والدین باید به جای مقایسه بر شناخت نقاط قوت هر یک از فرزندان خود متمرکز شوند

هنگامی که به جای تمجید ویژگی های منحصربفرد هریک از فرزندان،  شروع به مقایسه می کنید، ممکن است فرزند شما مخفیانه، شروع به نفرت از خواهر و برادر خود کند. این ممکن است او را به سمت رفتار پرخاشگرانه، دعوا و حتی ضرب و جرح یکدیگر سوق دهد. در نتیجه دعواهای خواهر و برادری شروع شود. همچنین در حال انتقال این پیام هستید که کودکی دوست داشتنی تر است که کارها را بهتر انجام دهد  و این موفقیت بچه هاست که آنها را محبوب می کند نه صرف وجود آنها. در نتیجه ، ممکن است کودک شروع به تحقیر و سرزنش خودش کند

 

چطور از مقایسه کردن دست بکشیم؟

در حالیکه ما در تمام مدت عمرمان مورد مقایسه قرار گرفته ایم، این رفتار تبدیل به یک عادت شده است. در نتیجه تغییر آن بسیار دشوار است. راهکارهای زیر کمک می کند تا مقایسه کردن را متوقف کنیم

 

یک) نقاط قوت او را تحسین کنید

هرگاه کودک شما عملکرد مثبتی داشت و کارهای خود را به درستی انجام داد، او را تشویق کنید. خواندن این یادداشت به شما کمک می کند، این کار را به درستی انجام دهید

 

دو) او را فقط با خودش مقایسه کنید

هر فردی اجازه دارد خودش را فقط با خودش مقایسه کند. این بدین معنی ست که اگر خواستید عملکرد تحصیلی، ورزشی، هنری و یا مهارتهای کودک را ارزیابی کنید توانایی های او را با توانایی های خود کودک در گذشته مقایسه کنید.

مثلا وقتی که کودک از مدرسه بر می گردد و به شما می گوید که در درس ریاضی  نمره 18 گرفته شما می توانید دو عکس العمل نشان دهید

عکس العمل غلط: 18 شدی؟ علی (شاگرد اول کلاس) چند شد؟

عکس العمل صحیح: 18 شدی؟ آفرین! نسبت به آزمون قبل یک نمره بیشتر شدی

اگر کودک نمره بهتری نسبت به قبل خود کسب نکرده تلاش او برای آزمون را تحسین کنید. اما مقایسه نکنید.این کار باعث ایجاد اعتماد به نفس در او می شود

گاهی فرزندان بعد از شنیدن این جملات خودشان دست به مقایسه می زنند. مثلا

فرزند: آره من 18 شدم ولی علی 20 شد. من نتونستم 20 بگیرم

عکس العمل درست والدین در این شرایط این است: کار خود را در آن لحظه رها کنید و کنار کودک بروید و به چشم های او نگاه کنید و با لحنی آرام و مهربان نامش را صدا بزنید و بگویید: شایان! من ازت می خوام که دیگه خودت رو با هیچ کس مقایسه نکنی! تو فقط اجازه داری عملکرد خودت رو با عملکرد قبلی ات مقایسه کنی

 

          سه) از کودک حمایت کنید

        در بین صحبت های خود با فرزندتان، از او بپرسید که  آیا به کمک نیاز دارد تا از او حمایت کنید؟ به او اطمینان دهید که شما به عنوان والدین در انجام کارها او را حمایت خواهید کرد

 

چهار) انتظارات واقع بینانه داشته باشید

 اگر دخترتان استعداد نویسندگی دارد و می خواهد نویسنده شود، او را مجبور نکنید بخاطر اینکه بیشتر اقوام شما مهندس هستند، این رشته را انتخاب کند. او ممکن است باهوش اما فاقد استعداد و علاقه ریاضی باشد

 

پنج) او را بدون قید و شرط دوست بدارید

اگر فرزند شما نتوانست نمره خوبی کسب کند، به او این احساس را ندهیدکه شما را ناامید یا شرمنده کرده است. همیشه از فرزند خود حمایت کنید. با او گفتگو کنید و او را به تمرین بیشتر تشویق کنید. همیشه از تلاش های او قدردانی کنید. به او بگویید که او را همین طوری که هست، دوست دارید

شش) الگو سازی کنید

اگر در نزدیکان خود فردی با ویژگی های مثبت هست که دوست دارید فرزندتان صفات او را داشته باشد، می توانید اینگونه عمل کنید. در حالی که فرزندتان صدای شما را می شنود، همسرتان را مخاطب قرار دهید و درباره ویژگی های مثبت آن شخص صحبت کنید. معمولا بچه ها در این موارد شروع به تقلید آن ویژگی های مثبت می کنند

 

هفت) به او گوش دهید

اگر فرزندتان شکایت دارد که “شما همیشه طرف دیگری هستید” یا “همیشه از پسرعمو حمایت می کنید نه من”، پس به احساسات او توجه کنید، شاید اعمال شما – کلامی یا غیرکلامی این  احساسات را درون او ایجاد کرده است! در این مورد بیشتر دقت کنید

 

به خاطر داشته باشید، نه شما می توانید یک مادر/پدر کامل باشید و نه فرزندتان می توانید یک پسر/دختر کامل در تمام زمینه های دانشگاهی، ورزشی یا  اجتماعی باشد. همه انسانها باید با چالش های مختلفی روبرو شوند. اگر عمیق فکر کنید، دو فرزند شما در مجموعه توانایی ها و مهارت هایشان متفاوت هستند. فقط به خاطر آنچه که هستند به فرزندان خود افتخار کنید و عشق خود را به آنها هدیه دهید. همانطور که ابتدای یادداشت گفتیم، مقایسه دزد شادی ست. بنابراین لذت کودکی فرزند خود را سرقت نکنید. به او فضایی برای رشد دهید

 

 

 

منابع:

https://wowparenting.com/blog/tricks-to-stop-comparing-your-kids-with-other/

https://www.beingtheparent.com/stop-comparing-your-child

https://www.baby-chick.com/stop-comparing-your-child-to-others

https://www.care.com/c/stories/16553/stop-comparing-your-kid-to-others